Zieleń stanowi integralny element ciągów komunikacyjnych. Bez niej optymalne funkcjonowanie dróg zarówno pod względem estetycznym, jak i bezpieczeństwa, jest zachwiane. Kształtowanie terenów zieleni, szczególnie autostrad, stanowi jednak duże wyzwanie zarówno dla projektantów, architektów krajobrazu, jak i wykonawców.
Tezę o istocie przydrożnej zieleni i wyzwaniach związanych z jej aranżacją potwierdziły dyskusje oraz wymiana poglądów podczas Konferencji Zieleń Autostradowa, której organizatorem była firma Dendros oraz Targi Kielce. Spotkanie odbyło się 12 maja br. i towarzyszyło XVI Międzynarodowym Targom Budownictwa Drogowego AUTOSTRADA-POLSKA w Kielcach. Patronem medialnym spotkania był: portal ArchitekturaKrajobrazu.info, edroga.pl oraz Gartija.pl
Konferencja stała się okazją do omówienia szerokiego spektrum zagadnień zieleni przydrożnej, od nasadzeń i pielęgnacji, po uwarunkowania prawne i funkcjonalne. - Mało zasobne grunty przy drogach, susza, ograniczona ilość wykonywanych zabiegów pielęgnacyjnych czy erozja, to utrudnienia, które sprawiają, że jedynym możliwym sposobem na stworzenie trawnika w pełni spełniającego swoją funkcję stabilizacyjną jest wykonanie go za pomocą hydrosiewu i hydrohumusowania. Połączenie tych dwóch metod pozwala uzyskać najlepszą jakość – zwracał uwagę Szymon Kołodziejczyk z firmy Agata Hydroseeding Poland. - Profesjonalne wykonanie biostabilizacji wiąże się ze szczegółowym zbadaniem wszystkich czynników wpływających na intensywność zachodzących procesów erozji. Na tej podstawie dobierane są określone komponenty w specjalnie obliczonych dawkach - dodał.
Z kolei o pnączach jako zielonych ekranach i efektywnej okrywie mówił dr inż. Szczepan Marczyński ze Szkółki Pojemnikowej Clematis. Omówił on wpływ zielonych „przeszkód” na ograniczenie hałasu i zanieczyszczeń powietrza. Przedstawił też rodzaje pnącz jakie można zastosować przy drogach i autostradach, w tym poszczególne gatunki i ich walory zdobnicze, wymagania siedliskowe, zastosowanie i charakterystyki wzrostu. Służył ponadto praktycznymi radami na temat podpór dla pnączy i ich sposobów montowania. Referat był zilustrowany zdjęciami pnączy na ścianach budynków, ekranach dźwiękochłonnych, altanach, słupach, latarniach, płotach.
Natomiast podejście do projektowania i funkcji zieleni naprowadzającej zwierzęta na przejścia przedstawił Daniela Maranda z Ekkom Sp. z o.o.. - Budowa przejść dla zwierząt stanowi obecnie najważniejszą i powszechnie stosowaną metodę minimalizacji negatywnego wpływu dróg na dziką faunę. Wymagania ekologiczne, a także wysokie koszty budowy przejść powodują, że decyzje o ich lokalizacji powinny być poprzedzone skomplikowaną procedurą uwzględniającą aspekty zarówno przyrodnicze, jak i techniczno-budowlane – mówił Daniel Maranda. Podczas wystąpienia omówił on czynniki decydujące o skuteczności przejść dla zwierząt, a które należy uwzględniać na etapie projektowania (wybór lokalizacji), budowy (przygotowanie terenu, wybór sadzonek oraz wykonanie nasadzeń) oraz użytkowania drogi (podlewanie, nawożenie, usuwanie uszkodzonych roślin). Przedstawił również zależność pomiędzy funkcją zieleni w rejonie przejść a doborem nasadzeń. Zaakcentował ponadto wagę monitorowania stanu zdrowotnego zastosowanych nasadzeń oraz właściwej, długofalowej pielęgnacji. - Prawidłowo wykonane nasadzenia zieleni sprawiają, że po kilkunastu latach obiekt, który pełni funkcję przejścia dla zwierząt staje się elementem w minimalnym stopniu obcym dla zwierząt - podkreślił Daniel Maranda.
Regulacje prawne w projektowaniu i utrzymaniu zieleni przy drogach przedstawił Mirosław Musiel z Departamentu Środowiska Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Omówił również szczegółowe warunki, np. zasobność i odczyn gleby, które zapewniają prawidłowy rozwój zieleni przydrożnej. - Spełnienie wymaganych warunków powinno zapewnić trwałość nasadzeń oraz nadać właściwą funkcję obiektom, którym zieleń towarzyszy - podsumował Mirosław Musiel. Ponadto udzielił on wskazówek w zakresie doboru materiału sadzeniowego, odpowiednich metod sadzenia i ich wpływu na system korzeniowy oraz pielęgnacji nasadzeń. Zwrócił też uwagę na błędy popełniane w zabiegach redukcji koron drzew.
O usuwaniu drzew i krzewów w świetle przepisów ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, mówiła dr Agnieszka Jaworowicz–Rudolf z Zakładu Prawa Ochrony Środowiska na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Regulacje szczegółowe dotyczące usuwania drzew i krzewów zawiera rozdział Ochrona zieleni i zadrzewień. Przepisy tego rozdziału normują kwestie: zezwolenia na usuwanie drzew i krzewów, wyłączenia obowiązku ubiegania się o takie zezwolenie, opłat za usunięcie drzew lub krzewów a także administracyjnych kar pieniężnych. Agnieszka Jaworowicz–Rudolf podkreślała, że utrzymanie we właściwym stanie drzew i krzewów należy do obowiązków władających nieruchomościami, na których one rosną, a usunięcie ich może nastąpić tylko na podstawie wniosku.
Organizator spotkania – firma Dendros – zapewnia, że zagadnienia zieleni w ciągach dróg będą kontynuowane podczas III Konferencji Zieleń Przydrożna, która odbędzie się 16-17 września w Poznaniu.
