„Wielkie katastrofy to kamienie milowe w procesie tworzenia nowoczesnych rozwiązań mających na celu poprawę bezpieczeństwa”. Słowa prof. Pietera van Vollenhovena nieprzypadkowo zostały przytoczone we wstępie do III tomu monografii dotyczącej bezpieczeństwa transportu. Publiczna prezentacja „Koncepcji Zintegrowanego Systemu Bezpieczeństwa Transportu” odbyła się po katastrofie pod Smoleńskiem, kiedy bezpieczeństwo transportu oraz niezależność badań przyczyn i okoliczności katastrof leżało w kręgu zainteresowań opinii publicznej. 22 kwietnia, podczas konferencji, która odbyła się na Politechnice Gdańskiej, podsumowano trzyletnie prace badawcze, których rezultatem jest właśnie koncepcja Zintegrowanego Systemu Bezpieczeństwa Transportu.
Tom III stanowi efekt końcowy projektu ZEUS oraz rekomendacje do jego wdrożenia sformułowane na podstawie syntezy doświadczeń krajów najbardziej zaawansowanych w pracach nad doskonaleniem systemów bezpieczeństwa transportu. Koncepcja ZSBT skupiła się głównie na dwóch obszarach – instytucjonalnym i operacyjnym – czyli jakie instytucje powinny zajmować się zarządzaniem transportem i w jaki sposób mają to robić.
Prognozy krajów rozwiniętych wskazują, że w ciągu następnych 20 lat zapotrzebowanie na transport podwoi się, natomiast wzrost przepustowości istniejącej sieci transportowej tylko w ograniczonym stopniu będzie mógł podołać oczekiwaniom użytkowników. Odpowiednie działania muszą być już podejmowane, gdyż realizacja inwestycji transportowych wymaga czasu.
Jaki powinien być ten nowoczesny system transportowy, który będzie mógł sprostać szybko rosnącemu popytowi społeczeństwa na mobilność? Autorzy publikacji odpowiadają: zintegrowany, międzynarodowy, intermodalny, powszechnie dostępny, inteligentny i innowacyjny.
System transportu nie tylko warunkuje rozwój gospodarczy; ma także ogromny wpływ na jakość życia ludzi. Nie można jednak mówić o jakości życia nie spełniając jednej z najważniejszych potrzeb człowieka – potrzeby bezpieczeństwa. Zatem transport musi być przede wszystkim bezpieczny. Celem nadrzędnym jest całkowita eliminacja wypadków z ofiarami śmiertelnymi i ciężko rannymi.
Diagnoza systemu bezpieczeństwa transportu w Polsce, którą przedstawiono w tomie pierwszym oraz analiza uwarunkowań rozwoju (tom drugi) zdecydowały o ostatecznym kształcie „Koncepcji Zintegrowanego Systemu Bezpieczeństwa Transportu”. Autorzy publikacji poinformowali, że kolejnym etapem będzie wydanie stustronicowej syntezy wszystkich trzech tomów jako tomu IV oraz jej angielskiej edycji (tom V).
Ilona Hałucha
