edroga.pl - portal drogowy

- Problem bezpieczeństwa ruchu drogowego niejednokrotnie bywa pomijany, niedoceniany, bagatelizowany. Jednak statystyki powinny budzić zaniepokojenie zarówno zarządców dróg, jak i ich użytkowników, oraz mobilizować do podejmowania konkretnych decyzji i odpowiednich działań w celu zwiększenia bezpieczeństwa na drogach – podkreśla dr inż. Kazimierz Jamroz z Politechniki Gdańskiej.

Polska jest krajem o najwyższym wskaźniku liczby ofiar śmiertelnych na tle innych krajów. W czym tkwi przyczyna tak drastycznych statystyk?  Kto jest odpowiedzialny za tragedie mające miejsce na drogach każdego dnia? I przede wszystkim: jakie działania należałoby wdrażać w celu zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom dróg?

W poszukiwaniu odpowiedzi na te pytania kluczową wskazówką może być program organizacji  EuroRAP, powstałej w 2001 r. Oferuje ona niezależny, jednolity system oceny bezpieczeństwa europejskich dróg. Program ten został powołany do istnienia ze względu na niepokojące statystyki: rocznie Europa traci ok. 2% PKB ze względu na wypadki drogowe (ok. 160 mld euro). W ciągu ostatnich 10 lat aż 2 mln Europejczyków było rannych lub zginęło na drogach. Poza tym, współczynnik ilości wypadków drogowych jest aż 15 razy większy w porównaniu do ilości wypadków samolotowych. Według dr inż. Kazimierza Jamroza, problem leży w relacji: człowiek – pojazd – droga. EuroRAP zakłada, że odpowiedzialność za zdarzenia jest wspólna dla wszystkich wymienionych czynników tych relacji.

Największy wpływ na powstanie wypadków drogowych ma człowiek jako uczestnik ruchu, dlatego w działaniach brd uwaga powinna się skupić głównie na kierowcach. To oni podejmują decyzję czy jadą szybko, bo się spieszą i wtedy narażają się na ryzyko wypadku, mandatu itp., czy też wybiorą jazdę bezpieczną i zgodną z obowiązującymi przepisami.

Aby zminimalizować do zera liczbę ofiar wypadków na drogach należy, według EuroRAP, „pięciogwiazdkowego kierowcę posadzić do pięciogwiazdkowego samochodu i puścić go na pięciogwiazdkową drogę”. Zjawisko to opisane zostało za pomocą klasyfikacji hotelów (jedna gwiazdka to standard najniższy; im więcej gwiazdek, tym jest on wyższy). Wnioski są oczywiste: obok „pięciogwiazdkowych” samochodów i doskonałych kierowców, brakuje „pięciogwiazdkowych” dróg, lub ich ilość jest zdecydowanie niewystarczająca.

Program EuroRAP obejmuje cztery dziedziny działań:

1. Opracowanie map ryzyka i prezentowanie ich społeczeństwu. Ryzyko jest miarą skali zagrożenia. Przy jego obliczaniu brane pod uwagę są dwa aspekty:

a) ryzyko indywidualne, którego miarą jest tzw. „koncentracja”, tj. liczba wypadków z ofiarami zabitymi i ciężko rannymi (średnia w Polsce jest aż trzy razy wyższa niż w Europie),

b) ryzyko społeczne (ryzyko indywidualne pomnożone natężeniem)

2. Monitorowanie zastosowanych środków przez zarządy drogowe. EuroRAP corocznie monitoruje drogi analizując i oceniając, które z nich zostały usprawnione, oraz  jakie środki poprawy bezpieczeństwa przynoszą najskuteczniejsze rezultaty. Monitorowanie składa się z trzech etapów: wstępnej analizy danych, sprawdzania danych z poprzednich lat oraz analizy skuteczności zmian.