Inżynieria ruchu

 ITS w ograniczaniu hałasu drogowegoDotychczasowe sposoby i metody ochrony przed hałasem w Polsce ograniczają się w większości przypadków do umieszczania ekranów akustycznych. Urządzenia te w wielu miejscach są niewłaściwie stosowane, mało skuteczne, nieefektywne oraz powodują wiele niekorzystnych oddziaływań wtórnych. Obowiązujące w Polsce przepisy w zakresie ochrony przed hałasem są restrykcyjne, należy zatem wykorzystywać do walki z hałasem takie metody, które dają najlepsze efekty.

Obecne uwarunkowania prawne wprowadzają obowiązek realizacji zabezpieczeń przed hałasem. Alternatywnym rozwiązaniem wobec powszechnych ekranów akustycznych są inteligentne systemy transportowe (ITS). Mogą być one wykorzystywane do walki z hałasem drogowym. Dowodzą tego wyniki analiz, które wykonano dla różnych zastosowań ITS w porównaniu do zabezpieczeń w formie ekranów akustycznych.

Drogowe stacje pomiarowe w ITSCzęsto za granicą, a też coraz częściej w Polsce, przy drogach można zaobserwować konstrukcje obwieszone czujnikami, bateriami słonecznymi i innymi przyrządami pomiarowymi. To są właśnie automatyczne stacje meteorologiczne. Pełnią one nieocenioną rolę w nadzorze pełnionym przez zarządców dróg oraz w działaniach służb utrzymania wynikających z panujących warunków na drodze.

Jakie są zadania drogowych stacji pomiarowych?

ITS na miarę życiaNa wagę rozwiązań poprawiających płynność ruchu i likwidujących zatory komunikacyjne w aglomeracjach wskazują wyniki badań, które – jak się okazuje – były nawet zaskoczeniem dla uczestników światowych kongresów pulmonologicznych. Zagrożenie zdrowia ludzkiego może stać się więc istotnym argumentem za stosowaniem ITS na miejskich ciągach komunikacyjnych.

W Warszawie transport odpowiada za 90% emisji tlenku węgla, 60% emisji pyłów zawieszonych, 50% emisji NO2. W stolicy automatyczna stacja monitoringu zanieczyszczeń komunikacyjnych pokazuje przekroczenia dopuszczalnych poziomów średniorocznych wartości NO2 o 54% oraz  PM10 o 20%.

Krajowa Architektura ITSW Polsce inteligentne systemy transportowe wykorzystywane są jeszcze w niewielkim stopniu, choć mogą istotnie przyczynić się do lepszego wykorzystania infrastruktury transportowej, podnieść wydajność transportu oraz ograniczyć jego negatywny wpływ na środowisko.

Szansę na rozwój inteligentnych systemów transportowych w Polsce daje podjęcie przez resort infrastruktury prac nad krajową strategią ITS. Przygotowanie tego opracowania będzie wspierać firma specjalistyczna, pełniąca funkcję konsultanta. - Zadaniem konsultanta jest takie przygotowanie strategii, w której kluczowym elementem - poza kwestiami organizacyjnymi i finansowymi – stanie się wyznaczenie ram prawnego wdrożenia krajowej architektury ITS.

ITS w unijnej polityceOrgany   Unii   Europejskiej  uznały,  że  efektywność  inwestowania w ITS jest wyższa od inwestowania w „ciężką” infrastrukturę. Zatem w polityce unijnej ITS przesunęły się na jedną z wyższych pozycji na liście priorytetów. Unia od dawna konsekwentnie wspiera ich rozwój poprzez prace badawczo i tworzenie instrumentów prawnych dla wdrożeń, a także poprzez promocję oraz przywiązywanie szczególnej wagi do projektów ITS w dofinansowaniu z funduszy UE.

Polityka Unii Europejskiej w odniesieniu do inteligentnych systemów transportowych jest sformułowana w kluczowych dokumentach wspólnotowych dotyczących sektora transportu. Należą do nich między innymi: „Biała Księga – wspólna polityka transportowa do roku 2010” opublikowana w 2001 r.

Polska strategia ITSUnia Europejska dostrzega potrzebę zintensyfikowania  działań  na rzecz rozwoju  ITS oraz konieczność zdefiniowania wspólnych standardów systemowych wdrożeń. Dlatego pod koniec zeszłego roku Komisja Europejska opublikowała „Plan działania na rzecz wdrażania inteligentnych systemów transportowych w Europie”. Został też przygotowany projekt dyrektywy, która ma ustanowić ramy prawne dla koordynacji wdrożeń ITS w Europie. Nasze Ministerstwo Infrastruktury aktywnie uczestniczy w wypracowaniu końcowej wersji tej dyrektywy, brało także udział w przygotowaniu wniosków państw członkowskich do planu działań.

Obecne prace Ministerstwa Infrastruktury w zakresie ITS skupiają się w trzech obszarach. Pierwszy ma charakter strategiczny, a więc dotyczy przygotowania „Strategii rozwoju ITS w Polsce”. Drugi obszar działań obejmuje koordynowanie głównych projektów ITS w poszczególnych gałęziach transportu. Trzecim obszarem jest przygotowanie legislacyjne i organizacyjne do wydatkowania środków unijnych na projekty ITS.