Koncepcja poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska dla drogi krajowej nr 94 na odcinku od granicy m. Olkusz do m. Jerzmanowice została wykonana na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Krakowie.
Opracowanie wykonano na podstawie Koncepcji Wspomagania Zarządzania Drogami (KWZD), tworzonej przez BEiPBK „EKKOM” oraz Royal Haskoning z Holandii (audytor rozwiązań brd). Celem KWZD jest stworzenie standardów i typowych rozwiązań w zakresie projektowania i wykonawstwa infrastruktury drogowej.
W koncepcji zawarto ideę kompleksowego podejścia do problemu brd i ochrony środowiska. Na podstawie dostępnych materiałów, wizji w terenie, inwentaryzacji, konsultacji społecznych wykonano analizę niezbędnych zmian, koncepcję możliwych rozwiązań wariantowych oraz monitoringu tego odcinka drogi zarówno w zakresie podniesienia bezpieczeństwa ruchu drogowego wszystkich jego uczestników, jak też ochrony środowiska.
Stan istniejący
Odcinek drogi krajowej nr 94 znajduje się w województwie małopolskim, obejmuje powiaty olkuski i krakowski, gminy Olkusz i Jerzmanowice–Przeginia oraz przebiega przez obszary zabudowane wsi: Sieniczno, Kogutek, Zederman, Przeginia, Gotkowice i Jerzmanowice. W otoczeniu odcinka występują także tereny leśne i rolnicze. W sąsiedztwie drogi są też rejon Ojcowskiego Parku Narodowego i Park Krajobrazowy „Dolinki Krakowskie”.
W ramach inwentaryzacji stanu istniejącego wykonano wizje w terenie, dokumentację fotograficzną i wideo oraz określono parametry geometrii drogi, elementy organizacji ruchu i urządzeń brd, stan środowiska wraz z zagospodarowaniem otoczenia. Wykonano pomiary i analizy ruchu, analizę danych o wypadkach, pomiary prędkości pojazdów oraz poziomu hałasu.
Inwentaryzacja geometrii drogi krajowej nr 94
Dane w zakresie geometrii analizowanego odcinka drogi krajowej nr 94:
- długość odcinka – 12,4 km,
- przekrój: droga jednojezdniowa, dwukierunkowa, dwupasowa,
- typowe szerokości elementów przekroju w obszarze zabudowanym:
jezdnia: 7,5 m do 8 m,
pobocza utwardzone: 2 m,
chodnik (lokalnie): 2 m do 2,5 m,
pobocza gruntowe: 0,75 m do 2,5 m,
- typowe szerokości elementów przekroju poza obszarem zabudowanym:
jezdnia: 7,5 m do 8 m,
pobocza utwardzone: 2 m do 2,5 m,
pobocza gruntowe: 0,5 m do 0,75 m,
- liczba łuków poziomych – 20 (350 m < R < 2000 m),
- dł. odc. w terenie zabudowanym (Vdop 50/60 km/h) – 6,7 km (54%),
- dł. odc. w terenie zabudowanym (Vdop 90 km/h) – 1,5 km (12%),
- dł. odc. poza terenem zabudowanym (Vdop 90 km/h) – 4,2 km (34%).
Warto zwrócić uwagę na duży procent odcinka przebiegającego przez obszar zabudowany.
Organizacja ruchu i urządzenia brd
Na analizowanym odcinku drogi krajowej występuje standardowe oznakowanie poziome oraz pionowe dla skrzyżowań (znaki z kategorii A).
W ciągu tego odcinka zlokalizowanych jest 20 łuków poziomych, w większości oznakowanych znakami A-1, A-2, A-3 lub A-4. Na analizowanym odcinku nie występują łuki oznakowane jako niebezpieczne (przy pomocy tablic prowadzących U-3a – U-3d). Analiza łuków poziomych wg wytycznych Programu Poprawy Bezpieczeństwa „SAFESTAR” wykazała, że żaden z łuków poziomych nie kwalifikuje się do oznakowania jako niebezpieczny.
Na odcinku drogi nr 94 brak jest elementów uspokojenia ruchu np. w postaci wysp azylu dla pieszych (wyjątek: przejście dla pieszych we wsi Kogutek) lub malowanych powierzchni wyłączonych z ruchu i pasów dla pojazdów skręcających w lewo. Lokalnie w miejscach niebezpiecznych zastosowano znaki B-33 ograniczające prędkość do 50 lub 70 km/h oraz znaki B-25 „zakaz wyprzedzania”.
Natężenie ruchu w stanie istniejącym
Dla weryfikacji prognozy ruchu z pomiaru GPR 2000 wykonano dla tego odcinka drogi pomiar 24-godzinny w przekroju pomiarowym w Przegini. Natężenie ruchu dla przekroju według pomiaru w dniach 19-20 kwietnia 2005 r. wyniosło 13 365 poj./d, a po przeliczeniu na ŚDR (uwzględnienie wpływu dnia tygodnia i miesiąca, kiedy odbywał się pomiar): 12 603 poj./d.
Na podstawie przeprowadzonego pomiaru można stwierdzić, że rozkład kierunkowy jest następujący: 52% pojazdów w kierunku Krakowa, 48% w kierunku Olkusza. Sytuację tę można zaobserwować na podstawie wykresu przedstawiającego zmienność natężenia ruchu w okresie pomiaru (rys. 1).
Bardzo istotnym zagadnieniem w okresie przeprowadzania pomiaru było bardzo duże natężenie ruchu ciężarowego związane z koniecznością odpłatności za przejazd autostradą. Wówczas kierowcy chcąc uniknąć ponoszenia dodatkowych kosztów omijali autostradę korzystając z drogi krajowej nr 94, która zapewniała bardziej korzystne przeprowadzenie ruchu przez zatłoczone drogi aglomeracji górnośląskiej. O wielkości potoków samochodów ciężarowych i ich uciążliwości dla środowiska świadczy poniższy wykres (rys. 2)
