edroga.pl - portal drogowy

Standard infrastruktury drogowej w krajach Unii Europejskiej jest bardzo zróżnicowany, a w państwach które ostatnio wstąpiły do UE (New Member States – NMS) sytuacja jest najgorsza. Rozwój samochodowego transportu ciężkiego wymaga dostosowanej infrastruktury. W większości krajów NMS priorytetem jest więc budowa autostrad. Tymczasem nakłady na drogi niższej kategorii są zmniejszane.

Ta sytuacja stworzyła konieczność nadania tempa rozwojowi technologii przeznaczonych dla dróg niższej kategorii, aby podnieść efektywność ich budowy i utrzymania. Temu zadaniu służy projekt badawczo-rozwojowy pt. „Nowoczesne nawierzchnie drogowe dla nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej” (SPENS), podjęty w ramach 6 Programu Ramowego Unii Europejskiej.

SPENS był projektem trzyletnim. Prace w nim prowadzone zostały zakończone w sierpniu tego roku. W tej chwili trwa etap opracowywania wniosków i zaleceń, które już wkrótce będą upowszechniane. Projekt realizowało konsorcjum instytucji i ośrodków badawczych z dziesięciu państw europejskich. W jego realizacji ze strony polskiej uczestniczył Instytut Badawczy Dróg i Mostów. Koordynatorem projektu była Mojca Ravnikar Turk z instytutu ZAG ze Slowenii.

Celem projektu SPENS było stworzenie odpowiednich metod i procedur szybkich remontów nawierzchni drogowych z zastosowaniem materiałów, które będą spełniały wymagania w typowych warunkach klimatycznych, były przyjazne środowisku, a także były łatwe do wdrożenia z wykorzystaniem stosowanych technologii, efektywne ekonomicznie i zapewniały właściwy poziom utrzymania bieżącego. Dlatego projekt SPENS objął szereg różnych zagadnień - począwszy od diagnostyki i monitorowania stanu nawierzchni, rozwoju technologii asfaltów i mieszanek mineralno-asfaltowych, stosowania materiałów z recyklingu i odpadów przemysłowych, wzmocnień i remontów, po oceny wpływu drogi na środowisko.

Instytut Badawczy Dróg i Mostów brał udział w pracach z zakresu pięciu opisanych poniżej pakietów roboczych (WP) projektu SPENS.

WP2.1 – Współczynniki przeliczeniowe grup pojazdów

Zniszczenia nawierzchni spowodowane ruchem pojazdów ciężkich stanowią istotny czynnik w projektowaniu nowych i remontach istniejących konstrukcji. W celu oszacowania wpływu różnych sylwetek pojazdów ciężkich na trwałość nawierzchni drogowych większość krajów stosuje procedury oparte na współczynnikach przeliczeniowych. Niestety ich wartości wskutek zmian wielkości i struktury ruchu drogowego, a także rozwoju nowych technologii wytwarzania nawierzchni zdezaktualizowały się, stanowiąc o ich znikomej przydatności do użycia.

Aktualizacja tych współczynników wymaga kompleksowych analiz, uwzględniających m.in. ocenę rzeczywistych nacisków na osie i wpływ konfiguracji zawieszenia na trwałość nawierzchni. Charakterystyka poruszających się pojazdów i występujących konstrukcji nawierzchni w dużej mierze jest zbliżona we wszystkich krajach Unii Europejskiej, dlatego w ramach pracy wykorzystane zostały również osiągnięcia z dotychczas prowadzonych programów, takich jak: COST 324 i 343, PARIS czy FORMAT.

Zadanie to objęło: kompleksowe zebranie danych z międzynarodowych projektów badawczych wraz z ich aktualizacją, badania zmęczeniowe nawierzchni z wykorzystaniem urządzenia HVS (Heavy Vehicle Simulator) prowadzone równolegle z pracami WP3, wyznaczenie nowych współczynników przeliczeniowych grup pojazdów ciężkich w oparciu o przeprowadzone badania, przygotowanie wytycznych z zastosowaniem nowych współczynników.

IBDiM realizował następujące zadania:

• Analiza metod stosowanych do wyznaczania współczynników przeliczeniowych (WP2.1)
  Celem tego zadania był przegląd literatury opisujących relację oddziaływania pojazdu i nawierzchni. Zarówno w Polsce jaki na całym świecie prowadzonych było szereg prac badawczych, których wyniki prezentują metody wyznaczania współczynników przeliczeniowych oraz wartości wskaźników określających wielkość nacisków osi pojazdów w zależności od ich rodzaju i konfiguracji zawieszenia. Zadanie polega na adaptacji rezultatów tych prac do warunków typowych dla nowych krajów Unii Europejskiej.
• Stworzenie bazy danych dotyczących ruchu pojazdów i występujących konstrukcji nawierzchni (WP2.1)
  W zadaniu tym zebrano wszystkie dostępne informacje odnoszące się do przepisów regulujących poruszanie się po drogach pojazdów ciężkich, aktualnych danych ruchowych z pomiarów przeprowadzonych na sieci drogowej, technologii budowy nowych nawierzchni oraz utrzymania i diagnostyki już istniejących. Efektem końcowym będzie zestawienie danych pozyskanych ze wszystkich krajów uczestniczących w ankiecie.