Największe miasto i stolica Szwecji zamieszkiwane jest przez ponad 800 tys. osób. Powierzchnia Sztokholmu wynosi 216 km2, z czego 188 km2 stanowi ląd, a 28 km2 to woda. Tylko 1/3 tej powierzchni to teren zabudowany, reszta to zbiorniki wodne, lasy i parki, w tym osiem rezerwatów przyrody. Miasto leży nad zatoką Saltsjön i jeziorem Melar wraz z łączącą je cieśniną Norrström oraz na 14 wyspach, które połączone są ze sobą 53 mostami (nazwa miasta prawdopodobnie pochodzi od słów stock - kłoda oraz holm - wyspa).
Oszacowano, że ponad 90 proc. mieszkańców Sztokholmu żyje w odległości nie większej niż 300 metrów od obszarów rekreacyjnych - lasów, parków i zbiorników wodnych. W granicach miasta usytuowanych jest 28 oficjalnych plaż, a kilka kolejnych jest planowanych. Woda jest na tyle czysta, że można bez obaw kąpać się, a nawet łowić ryby. Miasto prowadzi skuteczne działania zmierzające do redukcji hałasu i ustanawia nowe standardy w zakresie czystości doprowadzanej wody. Posiada także innowacyjny i zintegrowany system gospodarki odpadami.
Mobilność i zrównoważony transport
Sztokholm jest jednym z najszybciej rozwijających się regionów w Skandynawii. To tłumaczy dlaczego kwestie transportu są tak ważne. Jednak Szwedzi jednocześnie chcą przeciwdziałać emisji gazów cieplarnianych. Czy jest to możliwe?
Ruch w Sztokholmie
Miasto jest odczuwalnie podzielone na dwie części - północną, gdzie znajduje się większość miejsc pracy oraz południową - mieszkalną. Wzrost liczby ludności powoduje, że rośnie zapotrzebowanie na budynki mieszkalne, a także dobre drogi i połączenia komunikacyjne. Podróżowanie między domem i miejscem pracy, nauki i terenami rekreacyjnymi ma być proste i szybkie.
W Sztokholmie liczba rowerzystów wzrosła o 75 proc. w ciągu ostatnich 10 lat. Obecnie w mieście znajduje się 760 km ścieżek rowerowych, a planowane są nowe połączenia, poprawa istniejącej sieci oraz budowa nowych sygnalizacji świetlnych czy parkingów bike&ride.
Ekologiczne pojazdy
Ruch drogowy jest głównym źródłem emisji niebezpiecznych dla zdrowia zanieczyszczeń, w tym przede wszystkim gazów cieplarnianych, oraz hałasu. W celu zmniejszenia emisji Sztokholm zainicjował program na rzecz ekologicznych pojazdów. Obecnie ponad 1/3 sprzedawanych w Sztokholmie samochodów jest ekologiczna. Pojawia się także coraz więcej stacji oferujących alternatywne paliwa. Władze lokalne również aktywnie działają na rzecz zmiany postaw i rozpowszechniania wiedzy o ekologicznych samochodach. Wszystkie pojazdy należące do miasta są ekologiczne, a od 2008 roku Sztokholm jest zaangażowany w tworzenie infrastruktury dla samochodów elektrycznych i badania nad hybrydami, które mogą być napędzane różnymi paliwami.
Podatek drogowy
W Sztokholmie istnieje system podatków drogowych, które są z kolei częścią całego pakietu rozwiązań ograniczających negatywny wpływ ruchu na środowisko. Podatek wprowadzony został w 2006 roku dla samochodów poruszających się w ciągu dnia po centrum miasta. Od tego czasu emisja gazów cieplarnianych spadła o 14 proc. w centrum miasta, przy czym jakość powietrza poprawiła się o 2-10 proc. Ruch do i z centrum miasta zmniejszył się o około 20 proc. i liczba korków w tych okolicach również zmniejszyła się o 30-50 proc. Podatek jest powszechny i dotyczy wszystkich samochodów zarejestrowanych w Szwecji, które w ciągu dnia roboczego poruszają się po centrum Sztokholmu. Takie pojazdy są automatycznie rejestrowane na stacjach i miasto co miesiąc wysyła faktury do ich właścicieli.
Transport publiczny
Wiele działań zostało podjętych, aby udział pieszych, rowerzystów i pasażerów komunikacji zbiorowej był coraz większy i sztokholmski system transportu był bardziej przyjazny dla środowiska. Sieć transportowa składa się z metra, tramwajów, pociągów podmiejskich i autobusów. Około 700 tys. mieszkańców Sztokholmu korzysta z niego codziennie w drodze do pracy i szkoły, co sprawia, że komunikacja miejska generuje 75 proc. ruchu podczas porannych godzin szczytu. Wszystkie autobusy miejskie korzystają z paliw odnawialnych, przy czym stale rośnie udział biogazu. Sztokholmski tabor autobusowy przystosowany do spalania etanolu jest największy na świecie. Celem miejskiego przewoźnika na rok 2025 jest całkowite uniezależnienie się od paliw kopalnych. Jest on obecnie w czołówce instytucji testujących nowe technologie zmniejszające emisję gazów cieplarnianych, m.in. autobusy hybrydowe z napędem elektrycznym i etanolowym. Działa on także aktywnie w celu zwiększenia liczby osób korzystających z transportu publicznego dzięki rozpowszechnianiu informacji o środowisku, zwiększeniu częstotliwości usług oraz inwestowaniu w nową infrastrukturę. Ponadto próbuje zachęcać przedsiębiorstwa w regionie do zwiększenia liczby lokalnych wyjazdów służbowych wykorzystujących transport publiczny.
Tł. Ilona Hałucha
