Czterech na pięciu Europejczyków mieszka obecnie w mieście. Ich jakość życia zależy więc w dużym stopniu od działań podejmowanych przez władze w trosce o środowisko miejskie. Mowa tu zarówno o zagospodarowaniu przestrzeni zielonych, jak i zarządzaniu odpadami czy rozwoju sieci transportu publicznego. Aby zmobilizować miasta do dbałości o środowisko naturalne, co roku jedno z nich otrzymuje tytuł Zielonej Stolicy Europy. Za wysiłki podejmowane w trosce o przestrzeń miejską przyjazną dla środowiska jako pierwszy został wyróżniony Sztokholm (Zielona Stolica 2010). W przyszłym roku tytuł przejmie Hamburg, który zastąpią Vitoria-Gasteiz (2012) i Nantes (2013).
Założone w 1181 roku Vitoria-Gasteiz to drugie pod względem wielkości miasto w Kraju Basków, w którym mieszka około 240 tys. mieszkańców. Jego centrum jest otoczone zielenią, a wszyscy mieszkańcy mają do najbliższego parku najwyżej 300 metrów. Już od 10 lat miasto podejmuje ogromne wysiłki, aby ograniczyć zużycie wody - w przyszłości ma ono nie przekraczać 100 litrów dziennie na osobę. Inwestycje związane z gospodarką wodną dokonywane są w ramach planu działań na rzecz ochrony środowiska, zrównoważonego zużycia i poprawy jakości wody.
Z kolei Nantes, miasto położone nad Loarą w pobliżu wybrzeża Atlantyku, jest szóste pod względem wielkości we Francji. Jego obszar zamieszkuje około 800 tys. mieszkańców. Nantes, nazwane parę lat temu przez magazyn Time „najbardziej przyjaznym miastem w Europie”, postawiło na ambitną politykę transportową. Jako pierwsze miasto we Francji przywróciło do łask tramwaje elektryczne, a dzisiaj wszyscy mogą pozazdrościć mu jakości powietrza. Do 2020 roku Nantes zamierza ograniczyć emisję dwutlenku węgla o jedną czwartą.
Tak jak w Vitoria-Gasteiz skupiono się na wodzie, tak w ostatniej dekadzie w Nantes opracowano politykę zrównoważonego transportu ze szczególnym naciskiem na komunikację miejską i rowery. Uzyskano zadowalające efekty w postaci zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza i CO2. Wszystkie wskaźniki zanieczyszczenia powietrza (NO2, PM10 i ozonu) są niższe niż wartości dopuszczalne.
***
Zaszczytny tytuł Zielonej Stolicy Europy przypada co roku w udziale miastom, które podjęły wyjątkowe starania z myślą o ochronie środowiska i zrównoważonym rozwoju, a zwycięskie miasta są promowane jako modele do naśladowania pod względem dbałości o zrównoważony rozwój przestrzeni miejskich.
W staraniach o nagrodę mogą brać udział miasta liczące powyżej 200 tys. mieszkańców z 27 państw członkowskich, a także miasta z krajów kandydujących (Turcja, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii i Chorwacja) oraz krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Norwegia i Liechtenstein). Kandydatury są oceniane na podstawie kryteriów związanych z ochroną środowiska, w tym kryteriów dotyczących zmian klimatu, kwestii transportowych, ochrony powietrza i wody oraz gospodarki odpadami. W skład jury wchodzą przedstawiciele Komisji Europejskiej, Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska, inicjatywy Samorządy na rzecz Zrównoważonego Rozwoju, Europejskiej Federacji Transportu i Środowiska (T&E), Związku Stolic Unii Europejskiej oraz Komitetu Regionów.
Źródło: Komisja Europejska
