edroga.pl - portal drogowy

Wyniki prowadzonego do tej pory monitoringu środowiskowego obwodnicy miejscowości Piaski dla większości oddziaływań umożliwiają już wstępne określenie pojawiających się trendów.

Wyniki pomiarów zanieczyszczeń gleb

Gleby objęte badaniami wzdłuż obwodnicy miejscowości Piaski są położone na granicy pasa drogowego – pomiędzy terenami komunikacyjnymi (grupa C według rozporządzenia Ministra Środowiska z 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi, Dz.U. Nr 165, poz. 1359) a terenami użytków rolnych (grupa B według wymienionego rozporządzenia).

Tabl.1. Wartości dopuszczalne stężeń w glebie [mg/kg suchej masy] określone w rozporządzeniu

Próbki gleb pobierano z dwóch głębokości: z wierzchniej warstwy gleby oraz na głębokości 10 cm. Próbki poddano analizie na zawartość substancji ropopochodnych, kadmu i ołowiu. Ponadto zmierzono odczyn gleby metodą elektrochemiczną w wodzie i w KCl.

Na terenie gminy Piaski w pobliżu analizowanej trasy występują przede wszystkim gleby brunatne i towarzyszące im gleby pseudobielicowe wytworzone z utworów lessowych. Przeważają gleby dobre i bardzo dobre (klasy bonitacyjne I oraz II). W większości są to gleby o pH > 5.5, jednocześnie o niskiej zawartości przyswajalnych przez rośliny form fosforu, potasu i magnezu. Stopień zanieczyszczenia gleb zależy od właściwości gleby, które decydują o jej podatności na zanieczyszczenia. Na przykład obojętny lub alkaliczny odczyn środowiska glebowego przyczynia się do tworzenia trudnorozpuszczalnych, a więc niedostępnych dla roślin połączeń metali ciężkich oraz absorpcję zanieczyszczeń organicznych.

Stężenia zanieczyszczeń w próbkach gleb pobranych w roku 2005 oraz 2006 utrzymywały się na zbliżonym poziomie, pomimo że średniodobowe natężenie ruchu pojazdów na obwodnicy wzrosło z około 15,5 tys. poj./dobę w 2005 r. do około 17 tys. poj./dobę w 2006 r. Jednak są to natężenia ruchu, które przy udziale pojazdów ciężkich nie większym niż 18%, nie powinny powodować zbyt dużego zanieczyszczenia gleb.

Wartości stężeń substancji ropopochodnych w większości próbek gleb nie przekroczyły poziomu oznaczalności 7 mg/kg, jedynie w czterech próbkach z roku 2005 zaobserwowano stężenia wyższe niż w pozostałych (20 – 36 mg/kg), oraz w jednej próbce z roku 2006 (13 mg/kg) – dotyczyło to tylko frakcji olejowych. Wielkości te są jednak znacznie mniejsze od dopuszczalnych poziomów dla frakcji olejowych zarówno dla gleb grupy B (50 mg/kg), jak i dla grupy C (3000 mg/kg). Ponadto analizując powyższą tabelę można wywnioskować, że stężenia węglowodorów ropopochodnych w niektórych punktach były wyższe w roku 2005 w porównaniu do roku 2006. Wyniki tego typu nie potwierdzałby prostej zależności, że im więcej pojazdów, tym więcej powstających zanieczyszczeń. Jednak w przypadku rozkładu przestrzennego zanieczyszczeń gruntu zależność ta nie jest już oczywista, co wynika z licznych uwarunkowań rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń. Należą do nich: sytuacja anemologiczna, wilgotność powietrza, ilość oraz rodzaj opadów, stan techniczny pojazdów oraz wiele innych. W żadnej z próbek nie zostały również przekroczone wartości dopuszczalne stężeń kadmu i ołowiu.

Z porównania danych z pomiarów wykonanych w ramach opracowania dla obwodnicy miejscowości Piaski oraz wyników z pomiarów prowadzonych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska można ogólnie wywnioskować, że odczyn gleby w 2006 r. utrzymywał się na podobnym poziomie, jak w latach poprzednich – lekko kwaśny (pH w wodzie od 5.6 do 6.5). Odczyn obojętny (pH w wodzie powyżej 7.2) w roku 2005 mógł wynikać z wapnowania pól w okolicy obwodnicy, wykonanego w niedługim okresie przed pobraniem próbek.

Na podstawie powyższych wyników (uzyskanych w roku 2005 i 2006) można stwierdzić, że nie występuje zagrożenie związane z oddziaływaniem analizowanej drogi na gleby. Zdaniem autorów badania gleb powinny być prowadzone po dłuższym okresie eksploatacji drogi, kiedy możliwe jest występowanie efektu kumulacji zanieczyszczeń.